Manisa'nın Akhisar ilçesine bağlı Erdelli köyü, Manisa'ya 72km, Akhisar'a 20 km uzaklıkta bulunmaktadır. Erdelli isminin nereden geldiği konusunda çeşitli rivayetler varsa da köyün adının nereden geldiği tam olarak bilinmemektedir. Osmanlı dönemindeki kayıtlarda Timar arazisi olduğu ve köyün isminin Erderli olarak kayıtlı olduğu yazılmaktadır. Resmi olmayan ama köylülerin aralarında anlattığı hikayeye göre, tarihi bilinmeyen eski zamanlarda bir karı-koca yaşarmış, bu karı koca aralarındaki anlaşmazlıktan dolayı ayrılmaya ve hayatlarını ayrı yerlerde sürdürmeye karar vermiş. Birbirlerine de yerleşmek istedikleri yerleri söyleyince, karşılıklı olarak seçtikleri yerleri beğenmeyip, koca karısına "sen deli", kadın kocasına "er deli" demiş. Bu isimler zamanla, birbirine 2 km mesafede komşu köyler olan Erdelli ve Sindelli adlarına dönüşmüş. Gerçeklik payı belki az ama ilginç bir hikaye.
Nüfus ve Yönetim
Ağırlıklı olarak Akhisar, Manisa ve İzmir'e göç veren Erdelli'nin 1997 yılında 640 olan nüfusu 2000 yılında 525'e düşmüştür. 2009 yerel seçimleri öncesi kayıtlı seçmen sayısı 463'tür. Yerleşim yerinin köy tüzel kişiliği alması ile birlikte köyün tüzel kişiliğini temsil etmesi için köy muhtarlık seçimleri de yapılmaktadır. 2004 yılından beri bu görevi Ahmet Günhan sürdürmektedir.
Zeytincilik
Erdelli köyünün ana geçim kaynağı zeytinciliktir. Eskiden tütüncülükle geçinen köy halkı, 90'lı yıllardan itibaren kademeli olarak zeytinciliğe geçmiş, 4000 dönüme yaklaşan köy arazilerinde damla sulamalı modern zeytinlikler oluşturmuşlardır. 10-15 aile tütün üretimine de devam etmektedir. Üretilen zeytinlerin %90'ı sofralık olarak değerlendirilmektedir. Köy sınırlarında 1 tane zeytin işleme tesisi, 3 tane de kontinü sistem yağhane bulunmaktadır. Eskiden Uslu en yaygın yetiştirilen zeytin çeşidiyken, fiyatının düşmeye başlamasıyla, yörede Trilye de denilen, Gemlik cinsine geçiş olmuş. Gemlik, Uslu’ya göre daha yaygın hale gelmiş. Bu iki çeşidin dışında Domat da tercih edilen bir diğer zeytin çeşididir. Ayrıca köylünün kendi ihtiyacını karşılayacak kadar da Edremit ağacı bulunmaktadır.
Akhisar genelinde olduğu gibi Erdelli halkı da zeytinciliğin ekonomik değerini hemen farketmiş, modern tekniklerle ve bilinçli olarak zeytincilik yapmaya başlamıştır. Sofralık olarak değerlendirilen zeytinler ağaçlardan elle toplanıp, kasalarda taşınmaktadır. Yarıya yakın zeytinlikte damla sulamayla sulanmakta, ağaçlar düzenli olarak budanıp, ilaçlanmaktadır. Toprak analizi yapılan zeytinliklerde gübreleme de bu değerlere göre yapılmaktadır.
Ulaşım
Birbirine komşu olan Dereköy, Erdelli ve Sindelli köyleri arasında kurulan taşıt kooperatifinde 17 minibüs ile her yarım saatte bir sefer düzenlenerek köyler ile Akhisar arasındaki bağlantı sağlanmaktadır. Sindelli’den hareket eden minibüsler sırasıyla Erdelli ve Dereköy’e uğrayarak Akhisar’a gitmektedir. Öğleye kadar her yarım saatte, öğleden sonra her 45 dakika bir hareket etmektedir. İlk sefer sabah saat 7’de, son sefer ise akşamları kışın 19:30’da, yazın 22:00’de yapılmaktadır.
Diğer
Köyde kanalizasyon, elektrik, sabit telefon ve internet bağlantısı bulunmaktadır. Yakın zamanda bağlanmasına rağmen (2007 sonu) internet kullanımı, çevre köylere oranla hızla artmaktadır.
Köy ilkokulunda 3. sınıfa kadar eğitim verilmekte, daha üst sınıflar taşımalı eğitimle Ballıca beldesinde eğitim görmektedirler. İlkokulu adını 1995 yılında şehit düşen Jandarma Komando Er Halil Sami Dinçer(1975-1995)'den almıştır. Aynı zamanda köy mezarlığında şehitliği bulunmaktadır.
Köyde 3 kahvehane, 3 bakkal, 1 kasap ve büfe bulunmaktadır. Köy misafirhanesi kullanılır halde olup, 6 kişiye kadar ziyaretçi ağırlayabilir. Köyde sağlık evi bulunmakta, ilçeden gelen doktor, her Salı, köylüleri muayene etmekte, şikayetlerini dinlemektedir.
Son Söz
Erdelli'de gözünüzün aldığı her yer zeytinlik. Zeytine meraklı herkesin ziyaret etmesi gereken bir yer. Her evde zeytin konusunda konuşacak tecrübeli bir kişi mutlaka bulabilirsiniz.
Güleryüzlü, hoş sohbet Erdelli halkıyla muhabbet edip daha sonra da köy meydanındaki kahvehanelerden birinde bir yorgunluk çayı içmenizi Zeytin Portalı olarak kesinlikle tavsiye ederiz.
Not:
Erdelli ile ilgili sağladığı bilgiler ve misafirperverliği için köy muhtarı sayın Ahmet Günhan'a Zeytin Portalı olarak teşekkür ederiz.