Bu raporun, İngilizce orijinalinden Türkçe'ye çevirisi Zeytin Portalı tarafından yapılmıştır.
Kaliforniya Üniversitesi Davis Kampüsü (UC Davis) araştırmacıları tarafından hazırlanan, Amerika Birleşik Devletleri'nce ithal edilen naturel sızma zeytinyağlarının gerçekten naturel sızma özelliklerini taşıyıp taşımadığını sorgulayan bir rapor, son günlerde farklı bir çok basın kuruluşu tarafından yayınlandı. Uluslararası Zeytin Konseyi (UZK) Kimya Çalışma Grubu olarak, bu rapor ile ilgili konu ve tartışmaları son toplantımızda gündemimize aldık.
UZK üyesi hemen her ülkenin, Avustralya, Kanada ve ABD gibi üye olmayan ülkeler ile AOCS, CODEX, ISO gibi uluslararası örgütlerlerin kimya uzmanlarından oluşan Kimya Çalışma Grubunun temel amacı, zeytinyağı ve pirina yağının kalitesini ve saflığını ayırt edecek test yöntemlerini oluşturmak ve gerekli durumlarda bu yöntemlerin gözden geçirilerek geliştirilmesini sağlamaktır. Endüstrinin isteklerine ve teknolojide yaşanan gelişmelere paralel olarak kullanılan yöntemler düzenli olarak güncellenmektedir.
UZK standartları test yöntemlerinin hata payını en aza indirgeyecek bilimsel gelişmelerin ışığında ya da teknolojik ve ticari gelişmelerin yardımıyla yenilenmektedir.Bu testlerin amacı kaliteyi kontrol etmek ve geliştirmek olduğu kadar, uluslarası zeytinyağı-pirina yağı ve zeytin pazarına şeffaflık kazandırarak tüketimin arttırılmasını teşvik etmektir.
UC Davis tarafından yayınlanan raporu gözönüne alarak, Çalışma Grubu'nun aydınlatmak istediği bir çok nokta bulunmaktadır.
Raporda yayınlanan sonuçlar, yalnızca 19 markaya ait 52 numune ile ilgilidir. Bu sayıdaki numune, ABD'ye ithal edilen zeytinyağları ile ilgili istatistiksel olarak anlam taşımamaktadır, çünkü testin yapıldığı Kaliforniya'ya ait üç şehirde satışı yapılan zeytinyağları, tüm ABD zeytinyağı pazarını temsil etmekten uzaktır. Bu yüzden ABD'nin ithal ettiği naturel sızma zeytinyağlarının doğruluk derecesini sorgulayan bu iddia gerçekçi değildir.
Yayınlanan raporda, zeytinyağının taşıma sırasında ve testin yapıldığı andaki saklama ortamı ile ilgili detaylar bulunmamaktadır. Bu bilgiler olmadan, sonuçların güvenilir olduğuna emin olmak imkansızdır. Ayrıca, ürün etiketlerinde tavsiye edildiği üzere, zeytinyağının, raf ömrü süresince etiketinde belirtilen ayırtedici özelliklerini koruyabilmesi için, serin ve kuru ortamda muhafaza edilmesi ve güneş ışığına doğrudan maruz kalmaması gerektiği gözönüne alınmalıdır. Test edilen numune değerlerinin standartların izin verdiği aralıkların dışında kalmasının sebebinin, bu yağların gerçekten böyle olmasından dolayı mı yoksa saklanma koşullarından mı kaynaklandığını rapordan anlayamamaktayız.
UZK ticaret standartları, UZK Kimya Çalışma Grubunun denetiminde hazırlanmakta olup, zeytinyağının kalitesini ve saflığını tayin eden önemli tüm yöntemleri kapsamaktadır. Bu yüzden, raporda atıfta bulunulan gayri-resmi yöntemleri kullanılması bir önem taşımamaktadır.