Bu yazının, İngilizce orijinalinden Türkçe'ye çevirisi Zeytin Portalı tarafından yapılmıştır.
Sulama, Gübreleme ve Zeytin Arazilerinin Sulanması
(Victorino Vega / Javier Hidalgo / Juan Carlos Hidalgo)
1.1 Giriş
Ne kadar sağlandığına bakılmadan, suyun katkısına çok olumlu tepki verdikleri halde, geleneksel olarak zeytin ağaçları kuru arazi ürünü gözüyle bakılmıştır. Üretim seviyesindeki bu katkı, çok kısa bir zaman içinde sulanan zeytin arazilerinin aşırı derecede genişlemesine neden olmuştur.
İspanya'nın toplam zeytinliklerinin dörtte birini temsil eden 655.655 hektarlık sulu zeytin arazileri İspanya'daki sulanan en geniş ikinci ürün arazileridir (MARM,2008). Endülüs Özerk Bölgesi en geniş sulanabilir zeytin arazilerine sahiptir ve onu uzak ara ile Castile-La Mancha ve Extremadura takip etmektedir.
Tablo 1 - En önemli özerk bölgelerde hektar cinsinden sulu ve susuz zeytin arazilerinin miktarı ve genel toplamı
Günümüzde yeni zeytinliklerin çoğunluğu sulanabilecek şekilde oluşturulmakta ve geleneksel olarak oluşturulmuş zeytin arazileri de hızla sulu tarıma dönüştürülmektedir.
Su kıt bir kaynak olup kullanımı çok rasyonel (hesaplı) olmalıdır. Zeytin arazilerinde olduğu gibi, sulanabilir konumdaki arazilerin %93,6’sı lokal (yerel) sulama sistemlerine sahip olup, çoğunluğu; salma sulama (vahşi sulama) ve yağmurlama sistemlerine göre çok daha verimli, düzgün ve daha az su kaybına neden olan damla sulama sistemleriyle donatılmış durumdadır (MARM,2008).
Özellikle sulanabilir zeytin arazilerinin yarısından fazlasına sahip olan Jaén Bölgesindeki zeytin arazilerinin sulanmasıyla ilgili dikkati çeken bir başka özellik, sulama birliği üyeleri arasındaki yüksek işbirliği oranıdır. Bu vilayette sulanabilir arazilerinin %86’dan fazlası sulama birlikleri içinde toplanmıştır ve büyük, küçük tüm arazi sahipleri beraber hareket etmektedir (Şekil 1).
Şekil 1 - Jaén vilayetindeki sulanabilir zeytin arazileri üyelerinin birlik oluşturma seviyesi