Son Gezdiğiniz Ürünler:
Alışveriş Sepetim (boş)

UZK Ülke Raporları: Suriye'de Zeytin Yetiştiriciliği - 2


Zeytin Portalı | 23 Şubat 2010 Salı, 12:08

Yetiştirme yöntemlerindeki iyileştirmeler ve sıkım sistemlerindeki modernleşme, Suriye'de zeytinyağlarının kalitesinde artışa yol açmıştır. On yıldan az bir süre içerisinde, kontinü sistemle çalışan yağhane sayısı 3’e katlanmış, 1992’de 70 olan sayı, 2000’de 201’e ulaşmıştır.
0 Yorum Bu yazı 48024 kere listelenmiştir.

Bu raporun, Fransızca orijinalinden Türkçe'ye çevirisi Zeytin Portalı tarafından yapılmıştır.

 

Raporun ilk bölümünü okumak için,

Bölüm 2: UZK Ülke Raporları: Suriye'de Zeytin Yetiştiriciliği - 1'e tıklayınız. 

 

3. Üretim ve Verim

90’lı yılların ilk ve ikinci döneminde üretimin gelişimi farklılıklar göstermesine rağmen, bu dönemde, Suriye’nin yıllık ortalama üretimi 83.300 ton olmuştur (Dünya toplamının %4’ü). Bu on yıllık dönemin ilk 5 hasat yılında ortalama üretim 73.200 ton/yıl’dan, ikinci 5 hasat yılında 93.400 ton/yıl’a çıkmış, %27,6’lık ciddi bir yükseliş gerçekleşmiştir.

Üretim değerlendirme analizlerine göre dört hasat yılında (2000/01-2003/04) ülkedeki ortalama üretim, Suriye’de 2000/01 ve 2002/03 rekoltelerinin normalin üstünde gerçekleşmesiyle birlikte 133.250 ton gibi önemli bir miktarda gerçekleşmiştir. Bu durum, önceki dönemlerle karşılaştırıldığında; en yüksek ve en düşük değerlerin, dönem ortalamasından sapma oranlarında büyük bir artışa (%+45,7 ve% -23,5) sebep olmuştur.

2004/05 hasat dönemi için üretim verisi 175.000 ton olmuştur, bu dört hasat döneminin ortalamasından %31, çok iyi geçen 2000/01 ve 2002/03 dönemlerinden de %6 fazladır. Üretimdeki bu artışların iki sebebinden birisi dikili alan miktarında artış (Geçen on yıla göre %3,2 ortalama büyüme oranı), diğeri yetiştirme yöntemlerindeki gelişmelerdir (uygun çeşitlerin kullanımı, sulama, gübreleme, bitki koruma, vs.)

Hektar başına düşen ortalama zeytin verimi bölgeye ve yağışa göre değişmektedir. 1998/99 ve 1999/2000 dönemleri için, yağlık zeytinlerde verim 1600 ton ila 1099 ton arasındayken sofralık zeytinler için 2134 ton ila 1165 ton arasında olmuştur. 

4. İşleme Sektörü

2000’li yılların başında, yağhane sayısı 808 idi: Bunların çoğunluğu (%67,5), baskı ya da süper baskı ile donatılmışken, %25’i kontinü sistem sıkımlıdır; geleneksel yağhaneler toplamın %7,5’ini oluşturmaktadır. Öte yandan, 25 adet zeytin pirina yağı çıkarma birimi ve 30 sofralık zeytin işleme birimi bulunmaktadır.

Yağ kalitesine geldiğimizde, 1998/99 ve 1999/00 dönemlerinde, zeytinyağının %50’sinden fazlası naturel sızma kalitesinde, %40’ından fazlası 1 ile 3.30 serbest asitlik derecesine sahip kalitede, sadece %3 lampant yağ kalitesinde olmuştur.

Zeytinyağlarının kalitesindeki bu artış, şüphesiz yetiştirme yöntemlerindeki iyileştirmeler, sıkım sistemlerindeki modernleşmeden kaynaklanmaktadır. On yıldan az bir süre içerisinde, kontinü sistemle çalışan yağhane sayısı 3’e katlanmış, 1992’de 70 olan sayı, 2000’de 201’e ulaşmıştır.

5. Pazarlama ve İç Tüketim

Üreticiler ve tüketiciler arasındaki zeytinyağı, zeytin pirina yağı ve diğer sıvı bitkisel yağların iç ticareti tüccarlar ve devletin ilgili birimlerince yapılmaktadır.

90’lı yıllarda ortalama zeytinyağı tüketimi, 83.300 ton/yıl olan ortalama üretimin biraz altında 77.800 ton/yıl olarak gerçekleşmiştir. Buna rağmen, bu on yılın ilk ve ikinci yarılarında tüketim farklı şekilde ilerlemiştir, ilk 5 dönemde ortalamada 68.400 ton/yıl olurken, son 5 dönemde %27,5 artışla 87.200 ton/yıl olmuştur.

2000/01-2003/04 arasındaki dört hasat döneminde ortalama tüketim, 90’ların ortalamasından %52 artış göstererek 40.800 ton artışla 118.600 ton/yıl’a ulaşmıştır. 2004/2005 dönemi tüketim verileri 135.000 tondur, bu dört hasat döneminden %13,8 fazladır. Zayıf geçen hasatla birlikte 2005/06 dönemi için tüketim 94.000 ton olarak tahmin edilmektedir.

Kişi başına zeytinyağı tüketimi ikiye katlanmıştır, 60’larda ve 70’lerde 3 kg olan kişi başına yıllık tüketim, 80’lerde ve 90’ların ikinci yarısında 6 kg’ye çıkmıştır.

Suriye’nin zeytinyağında dış ticareti önemsiz düzeydedir. Suriye zeytinyağı ithalatı yapmamakta, çok düşük miktarda ihracat yapmaktadır. 90’lı yıllarda yıllık ortalama 3200 ton, 1998/99-2001/02 döneminde yıllık ortalama 5500 ton ihracat yapılmıştır. Buna rağmen, 36.000 ton olarak tahmin edilen 2004/05 dönemindeki ihracat hacmi önceki dört dönemin ortalamasından 17.500 ton artış göstererek önemli bir değişiklik gözlemlenmiştir, bu durum kuşkusuz hasat yılının çok iyi geçmesinden kaynaklanmaktadır (175.000 ton).

Uluslararası ticaret; Tarım, Ekonomi İşleri, Sanayi ve Gıda Temini Bakanlıkları tarafından düzenlenmektedir.

Günümüzde, zeytinyağı dışındaki diğer bitkisel yağlar, özellikle ayçiçek yağı, iç tüketim ihtiyaçlarını karşılamak üzere ithal edilmektedir. Bu yağlardan ithal edilen ortalama miktar 1997-2000 döneminde 30.645 tondur. (%97.7’si ayçiçek yağıdır.) 

6. Sofralık Zeytin Alt-sektörü

Suriye’nin zeytinlik alanlarının beşte biri sofralık zeytin üretmek amacıyla ayrılmıştır.

90 yıllarda 76.400 ton üretim ortalamasıyla sofralık zeytin üreticileri arasında İspanya, Türkiye, ABD ve Fas’ın ardından dünyada beşinci sırada yer alan Suriye’nin, 70’li yıllarda üretim ortalaması 30.000 tonu geçmiyordu.

2000/01-2003/04 döneminde sofralık zeytin üretimi, Suriye’nin 90’ların ortalamasına göre %67,5 artış kaydederek 128.000 ton/yıl olarak gerçekleşmiştir. Böylece Suriye, İspanya ve Türkiye’nin ardından dünyanın üçüncü büyük üreticisi olmuştur. 2004/2005 dönemi üretim tahminleri 200.000 tondur, Suriye sofralık zeytin üretiminde tarihi rekor olan bu üretim, önceki dört dönem ortalamasının %56,3, 90’ların ortalamasının %162 üstündedir. 

Sofralık zeytinde iç tüketim (90’larda 73.600 ton) ülkenin üretim ortalamasının %96’sından fazlasını almaktadır. Dört dönem içerisinde 118.000 tona ve 2004/2005’de 162.500 tona yükselmiştir.

Suriye’nin sofralık zeytinde dış ticareti önemsiz derecededir, 1994/1995’de 1000 tonluk hacimde ihracatına kadar Suriye, ithalat ve ihracat gerçekleştirmemiştir. 90’lı yıllarda ortalama ihracat 1800 ton/yıl olmuştur. Bununla beraber, 2000/01 - 2003/04 döneminde ihracatta az da olsa bir büyüme gözlemlenmiş, ortalama 12.100 ton/yıl olmuştur, 2005/06 tahminleri eğer veriler doğrulanırsa bunun 23.000 tona yükselebileceğini göstermektedir.

Kısaca, 90’ların ikinci yarısında ve 2000’lerin başında, aşağıda verilen pazarın temel parametrelerindeki verilere bakıldığında, Suriye sofralık zeytin sektörünün büyümesi doğrulanmaktadır: 

 

Makroekonomik ve Tarımsal Göstergeler*

Nüfus  

Üretim 

Üretim Etkenleri 

Tarımsal Dış Ticaret 

* Med Agri 2005 ve BM nüfus istatistikleri 2006 

 

Raporun ilk bölümünü okumak için,

Bölüm 2: UZK Ülke Raporları: Suriye'de Zeytin Yetiştiriciliği - 1'e tıklayınız.

 

Kaynak: Uluslararası Zeytin Konseyi



Facebook'ta Desteğinizi Bekliyoruz!

Detaylı Arama

Yorumlar

Yorum Ekle
 
Henüz bir yorum yapılmamış!


Tanıtılan Ürünlerden Seçmeler :


Popüler Etiketler


ZEYTİN PORTALI


Zeytin Portalı'ndaki yeni yazılar e-posta adresinize gelsin ister misiniz? Üye Olun yeni yazıları size gönderelim! ×