Son Gezdiğiniz Ürünler:
Alışveriş Sepetim (boş)

UZK Ülke Raporları: Suriye'de Zeytin Yetiştiriciliği - 1


Zeytin Portalı | 23 Şubat 2010 Salı, 12:11

Uluslararası Zeytin Konseyi'nin zeytin yetiştiriciliği yapan ülkelerin zeytin sektöründeki konumlarının değerlendirildiği raporlarda, sosyoekonomik önem, zeytin ağacı varlıkları, sofralık zeytin ve zeytinyağı üretim miktarları, işleme tesislerinin durumu, pazarlama ve zeytin çeşitleri gibi konularda bilgiler veriliyor. Zeytin Portalı olarak Fransızca orijinalinden çevirdiğimiz UZK'nın Suriye raporunu yayınlıyoruz.
0 Yorum Bu yazı 54875 kere listelenmiştir.

Bu raporun, Fransızca orijinalinden Türkçe'ye çevirisi Zeytin Portalı tarafından yapılmıştır.

 

Suriye'de Zeytin Yetiştiriciliği 

2003’te 500.000 hektardan fazla olan zeytincilik alanıyla Suriye, Ortadoğu’nun önemli zeytin üretim gücü konumundadır. Zeytin üretimi, ülkenin ekonomik ve toplumsal hayatında baskın bir yere sahiptir.

1. Sosyoekonomik Önem

Zeytin ağacı, Suriye’nin tarihinde ve ekonomisinde önemli bir rol oynamaktadır. Tarihte, zeytin ağacının kökeninin bu bölge olduğunu ve zeytin yetiştiriciliğinin tüm Akdeniz Bölgesi’ne buradan yayıldığını yapılan farklı araştırmalar göstermektedir. Ekonomik açıdan, zeytincilik bazı bölgelerde nüfusun büyük bir kısmının ana gelir kaynağını oluşturur*. Diğer bir açıdan, zeytinyağı ve sofralık zeytin temel gıda maddeleridir ve ülkenin büyük bir kesiminin gıda ihtiyaçlarını karşılamaktadır.

* Tahmini olarak 100.000 aile doğrudan zeytin yetiştiriciliği ile ilgilenmektedir. Bu da yıllık 13 ila 15 milyonluk iş gününü doğurmaktadır. Zeytincilik istihdama yaptığı olumlu etkinin yanısıra, zeytinyağı endüstrisine (yağhaneler, ambalajlama birimleri, vs.) ürün vermektedir. Hasat dönemindeki rekolteye göre yıllık 19 ila 38 milyon işgünü sağlamaktadır. 

2000’li yılların başında, zeytin yetiştiriciliği yapılan tarım arazilerinin miktarı 102.534 iken bunların yaklaşık %80’i 5 hektardan küçüktür ve dikili alanların %30’unu oluşturmaktadır. 

Rekoltenin durumuna göre, zeytin sektörünün Suriye’nin tarımsal üretimindeki payı %4 ila %8,5 arasında değişmektedir.

Zeytincilik, devletin desteğini alan ve dikkatini çeken bir sektördür. Sektörün gelişmesi için, özellikle, yeni zeytin alanlarının oluşturulması ve var olan zeytinliklerin iyileştirilmesi için teşvikler vererek gerekli destek ve kolaylıkları sağlamaktadır. Tarım Bakanlığı ve Tarım Reformu özellikle şu konularda gerekli adımları atmaktadır: 

  • Fidan üretimi için fidanlıklar oluşturulması
  • Toprak işleme için gerekli donanımın ithal edilmesi
  • Havadan topluca bitki korumanın sağlanması
  • Ülkenin kuzeyinde sulanabilir arazilerin oluşturulması için projeler

Araştırma çalışmalarının yapılması, zeytin üreticilerinde daha modern yöntemlerin yaygınlaştırması ve yılda bir düzenlenen zeytin fuarları düzenlenmesi, seminerler düzenlenmesi ve uzman ve özellikle araştırmacıların öncülüğünde kurslar düzenlemesi gibi konularda üreticilere çeşitli yönlerde güncel bilgilerin sağlanması için bir uzmanlık merkezi olarak Zeytinyağı Bürosu da kurulmuştur.   

Bununla beraber, Buka Zeytincilik Merkezi (Lazkiye bölgesi) özellikle Suriye’nin ihtiyaçları karşılamak için orta düzey teknik kadronun oluşturulması gerekli çalışmaları yapmaktadır. Bu zeytincilik merkezi araştırmalara da öncelik vermektedir.

Buna paralel, Tarımsal Araştırma Merkezi, Şam yakınlarında faaliyet gösteren bir zeytincilik araştırma laboratuarı kurmuştur.

2. Varlıklar ve Konum

2000 yılının Tarımsal İstatistikler Yıllığı’ndaki verilere göre, zeytin alanları 477.993 hektarlık alan kaplamaktadır. Bunların %94’ünde susuz yetiştiricilik yapılırken sadece %62’si üretime geçilmiştir.

Suriye’nin zeytinlikleri nispeten gençtir, ağaçların tahminen sadece %10’u 50 yaşından büyüktür.

Sulanan arazilerdeki zeytinliklerde ortalama yoğunluk yaklaşık 120-150 ağaç/ha iken, kuru tarım yapılan arazilerde 100 ağaç/ha’dır. Ortalama verim oldukça düşüktür, yağlık zeytinlerde 1350 kg zeytin/ha ile sofralık zeytinlerde 1650 kg zeytin/ha’a ulaşmaktadır.

80’li yıllarda dünya zeytinciliğindeki en yüksek genişleme oranlarından birini (%5) yakalayan Suriye’de; zeytin, kapladığı alan bakımından en fazla yetiştirilen meyve ağacıdır.  1999’da, ülkedeki tarım topraklarının %8,5’ini oluşturmuştur.

Yeni zeytinliklerin 2000-2005 döneminde 8.850 ha/yıl ortalamayla genişlemesi planlanmıştır.

Artan fidan ihtiyacını karşılamak için, Tarım Bakanlığı şimdiden milyonlarca fidan üretmiş olan fidanlıkları kurmuştur.

Son zamanlara kadar zeytin bahçeleri, sadece batı ve kıyı bölgeleriyle sınırlıyken (Lazkiye, İdlip, Halep, Tartus), günümüzde, ülkenin güney ve orta bölgelerine (Humus, Hama, Şam, Suveyda, Kuneytra) ve düşük bir hızla da olsa doğusuna doğru yayılmaktadır. Sulama temel olarak Palmira bölgesinde ve Şam vadisinde uygulanmaktadır. Zeytinlikler, kıyılarda 8 metre yüksekliklerden güneydeki bazı bölgelerde 1000 metre yüksekliklere kadar yayılmaktadır.

Zeytinciliğin çıkış yeri olduğundan, Suriye yüzyıllar içinde birçok çeşidin gelişimine şahit olmuştur. Bunlardan en önemli aşağıda listelenmektedir:

Yağlık çeşitler

Sorani: İki amaçlı bir çeşittir (yağlık ve sofralık). Halep, Hama ve İdlip’te, yani ülkenin kuzey ve kuzeybatı bölgelerinde yetiştirilir. Soğuğa, kuraklığa ve tuzluluğa karşı dayanıklılığından dolayı ilgi çeken güçlü bir çeşittir. Verimliliği ortalama ve değişkendir, yağlık ve sofralık için tercih edilmektedir. Yağ içeriği yüksektir ve iyi kalitede yağ vermektedir. Zeytin halkalı leke hastalığına ve zeytin dal kanserine karşı dirençli vertisilyum solgunluğuna karşı hassastır.

Zaity: Tüm Halep bölgesinde yetiştirilen çeşittir. Ülkedeki zeytincilik alanlarının %30’undan fazlasını kaplamaktadır. Orta dayanıklılıktadır, kuraklığa karşı hassastır ama yüksek yağ verimine (%30) ve iyi yağ kalitesine sahiptir. Soğuğa ve tuzluluğa karşı yeterli dayanıklılığa sahiptir, zeytin halkalı leke hastalığına ve zeytin dal kanserine karşı dirençlidir.

Doebli: İki amaçlı bir çeşittir (yağlık ve sofralık). Başlıca Lazkiye, Tartus ve Talkalakh’te yetiştirilmektedir. Nemli bölgelere iyi uyum sağlamıştır ve kuraklığa az dayanıklıdır, geç ürün vermeye başlar, meyveleri erken olgunlaşır, dalından kopmaya karşı az dirençlidir. Ortalama yağ içeriğine sahiptir. Bu çeşit zeytin halkalı leke hastalığına, zeytin dal kanserine ve vertisilyum solgunluğuna karşı dirençlidir.

Sofralık çeşitler

Abou-Satl: Palmira vahası boyunca yetiştirilmektedir, kuvvetli ve kış soğuğuna karşı dayanıklıdır. Soğuğa ve kuraklığa karşı dayanıklıdır. Tuzluluğa karşı yüksek direncinden dolayı özellikle ilgi çekmektedir. Üretime geçmesi ortalamada ve verimliliği yüksek ve değişkendir. Yağ içeriği düşük olduğu için daha çok sofralık zeytin olarak değerlendirilmektedir. Zeytin halkalı leke hastalığına, zeytin dal kanserine ve zeytin çürük leke hastalığına (antraknoz) karşı dirençlidir.

Kaissy: Güneyde yeni zeytincilik bölgelerinde ve kuzeyde yaygın bir çeşittir. Az kuvvetlidir, soğuğa ve kuraklığa karşı dayanıklıdır. Üretime geçmesi erkendir ve verimliliği yüksek ve değişkendir. Meyveleri erken olgunlaşır, dalından kopmaya az dirençlidir. Genel olarak yeşil olarak değerlendirilir. Yağı iyi kalitede olmasına rağmen yağ içeriği çok düşüktür. Zeytin halkalı leke hastalığına ve zeytin dal kanserine dirençlidir.   

Makroekonomik ve Tarımsal Göstergeler*

Nüfus  

Üretim 

Üretim Etkenleri 

Tarımsal Dış Ticaret 

* Med Agri 2005 ve BM nüfus istatistikleri 2006 

 

Raporun devamını okumak için,

Bölüm 2: UZK Ülke Raporları: Suriye'de Zeytin Yetiştiriciliği - 2'ye tıklayınız.

 

Kaynak: Uluslararası Zeytin Konseyi 



Facebook'ta Desteğinizi Bekliyoruz!

Detaylı Arama

Yorumlar

Yorum Ekle
 
Henüz bir yorum yapılmamış!


Tanıtılan Ürünlerden Seçmeler :


Popüler Etiketler


ZEYTİN PORTALI


Zeytin Portalı'ndaki yeni yazılar e-posta adresinize gelsin ister misiniz? Üye Olun yeni yazıları size gönderelim! ×