"Nerede o eski ilaçlar, attık mıydı kökünü kuruturdu, sinek güve bırakmazdı, şimdiki ilaçlar öyle mi? İki kat atıyoruz yine de ölmüyor. Her yer yine vuruk zeytin, bıktık."
Zeytin üreticileri arasında bu ve buna benzer cümleleri o kadar sık duyar olduk ki.
Kahvehanelerde, arkadaş toplantılarında konu dönüp dolaşıp zeytine geliyor. "Yine para kazanamadık, yine asitler aldı başını gidiyor. Randıman desen ne sen sor ne ben söyleyeyim."
Anlatayım diyorum, Latince kelimeler dolu… Neyse dedim en güzeli yazmak. Kahvehanelerde olacak iş değil, mühendis bey ne anlatıyor, bunları zaten hep anlatıyor demesinler. Biraz pratik biraz teorik ortaya yazıyorum. Umarım faydası olur.
Değerli dostlar, ilaçların feri aynı fer ancak şöyle bir durum söz konusu; aynı grup ilacı kullanmaktan zararlıların birçoğu ilaçlara direnç kazandı. Üst üste yıllarca aynı grup ilaç kullanıldığı için daha dayanıklı oldular. Farkındaysanız aynı grup diyorum, aynı etken madde demiyorum. Çünkü etken madde farklı olsa bile zararlıda etkilediği bölge aynı olduğu sürece direnç devam ediyor. Örneğin, başımızın belası zeytin sineği… (Bundan sonra daha çok yaşayacağız. Çünkü havadan ilaçlama yasaklandı. Ki doğrudur insan sağlığına zararı olduğu gibi yararlı böcekleri de öldürüyor. Böylece doğadaki seleksiyon ve dengeyi bozuyor.) Çok kullanılan ilaçlardan Decis’in etken maddesi deltametrin’dir. Zararlıda etkilediği bölge ise voltaj kapısını kapatarak, klorit kanallarını etkileyen sentetik bir paratroit’dir. Üst üste bu veya bunun gibi 7-8 etken maddeyi kapsayan sentetik bir paratroit kullanırsanız her yıl ilaçtan elde edeceğiniz sonuç da azalır. Bunun yerine diğer seferinde örneğin farklı bir bölgeyi etkileyerek zararlının asetilkolin esteraz enzimi almasını engelleyen organik fosforlu bir insektisit kullanırsanız zararlının bağışıklık sistemini geliştirmesini engellemiş olursunuz.
Bu arada size birkaç haber de vermem gerekiyor. 2009 yılından itibaren 90 civarında ilaç etken maddesi ülkemizde yasaklandı ve zirai ilaçlar reçete ile satılacak. Yasa çıkmış olmasına rağmen bazı pilot bölgeler hariç ilaç satışı devam ediyor. Sanırım, bu yılda böyle geçer. Çünkü reçete yazacak yeterli personel henüz yok.
Ayrıca tarım danışmanı ile çalışan ve İyi Tarım Uygulamaları (İTU) kapsamında çalışan üreticiye devlet desteği getirildi.
Bu konularla ilgili ileriki günlerde detaylı bilgileri yazmaya devam edeceğim.
Berkant Ekinli
Ziraat Mühendisi
BERKANT EKİNLİ & SERBEST TARIM DANIŞMANLIK ZEYTİN PORTALI SAYFASI