Son Gezdiğiniz Ürünler:
Alışveriş Sepetim (boş)

Zeytin Sineği [Bactrocera oleae (Gmel.) (Dip.:Tephritidae)]


Zeytin Portalı | 4 Ekim 2009 Pazar, 10:37

Ülkemizde hemen bütün zeytin alanlarında bulunan ve zeytinin ana zararlısı olan böcektir. Zeytin sineği, çoğunlukla kışı toprağın 2-5 cm derinliğinde, pupa halinde veya zeytinlik ve fundalıklarda ergin halinde geçirir. Kışlayan erginler, kabuklu bitlerin ve yaprakbitlerinin şekerli ve tatlı salgıları, meyve özü, bal gibi şekerli maddelerle, karaağaç, çınar ve zeytin ağaçlarının akıntıları ve çiçek nektarları ile beslenirler.
0 Yorum Bu yazı 13269 kere listelenmiştir.

Ülkemizde hemen bütün zeytin alanlarında bulunan ve zeytinin ana zararlısı olan böcektir.

1. Yaşayışı:

Kışı çoğunlukla pupa döneminde toprakta veya zeytinlik ve fundalıklarda ergin halde geçirir. Erginler toprak sıcaklığının 10 °C’yi bulmasından itibaren ender olarak nisan ayı başlarında, genel olarak haziran ayından itibaren topraktan çıkmaya başlar. Yılda 3-5 nesil verir.

2. Zarar Şekli:

Zeytin sineği, çoğunlukla kışı toprağın 2-5 cm derinliğinde, pupa halinde veya zeytinlik ve fundalıklarda ergin halinde geçirir. Kışlayan erginler, kabuklu bitlerin ve yaprakbitlerinin şekerli ve tatlı salgıları, meyve özü, bal gibi şekerli maddelerle, karaağaç, çınar ve zeytin ağaçlarının akıntıları ve çiçek nektarları ile beslenirler. Erginler, toprak sıcaklığının 10 °C’yi bulmasından itibaren, ender olarak nisan ayı başlarında, genel olarak hazirandan itibaren topraktan çıkmaya başlarlar. Yumurta koyma olgunluğuna gelmek için, bir süre etrafındaki tatlı maddelerle beslenirler. Meyvelerin yumurta konulmaya elverişli hale gelmeye başladığı haziran ayı sonlarında çiftleşen dişiler, öncelikle iri, parlak ve yağlanmaya başlamış zeytin meyvelerinin 0,5 mm derinliğine iğ şeklindeki yumurtasını, yumurta koyma borusu ile açmış olduğu V şeklindeki yarığa bırakır.

Bir dişi, her zeytin meyvesine ancak bir yumurta bırakabilir. Yoğunluğun yüksek olduğu yer ve yıllarda, bir zeytin meyvesine, farklı dişiler tarafından 7-9 adet yumurta bırakılabilir. Meyvede yumurta bırakılan yer, bir gün sonra koyu kahverengine dönüşür, buna “vuruk” denir.

Zeytin meyvesi içerisine konulan yumurtanın açılma süresi, yaz aylarında 18 °C’de 2 gündür. Bu süre, sonbaharda 6-10 güne kadar uzar. Bir dişi, 200-250 yumurta koyabilir. Yumurtadan çıkan larva, meyve etinde galeriler açarak beslenir. Üç larva dönemini tamamlayarak, olgun larva haline gelir. Larva gelişme süresi, 15-16 gündür. Olgun larva, pupa olmadan önce kendine bir oda hazırlar ve meyve zarını kemirip, incelterek kendine bir çıkış deliği açar. Daha sonra, 2-3 mm geri çekilerek pupa olur. Pupa süresi, iklime bağlı olarak, 4-12 günden, birkaç aya kadar devam edebilir.

Son nesil larvaları, toprakta pupa olurlar. Ege Bölgesi’nde 4-5, Marmara Bölgesi’nde ise 3-4 nesil vermektedir. Bir neslini, yaklaşık 30-40 günde tamamlar.

Zeytin sineği larva döneminde, meyve etinde zarara neden olur. Larva gelişme sürecince, çekirdek etrafında galeriler açarak beslenir. Böylece meyvelerin çürüyerek dökülmesine, zeytinyağı miktarının azalmasına, kısmen de yağda asitliğin yükselmesine neden olur. Özellikle sofralık zeytinlerde, zararı daha büyük önem taşımaktadır. Özellikle nemli ve ılıman bölgelerde, haziran sonu temmuz başından itibaren, özellikle salamuralık Gemlik ve Manzanilla çeşitleri ile yağlık Ladoelies zeytin çeşidinden başlamak üzere, yaz boyunca önemli zararlara neden olabilmektedir. Mücadele yapılmadığı zaman, normal yıllarda %15-30, salgın yılarda ise %70’e kadar ulaşan zarar meydana getirebilmektedir.

3. Mücadelesi:

Zeytin sineği ile değişik mücadele yöntemleri vardır.

3.1. Kültürel Önlemler:

Pupaların yok edilmesi için, kış aylarında toprağın sürülmesi ve zarar periyodu boyunca 4 günde bir kurtlu zeytinlerin toplanarak uzaklaştırılması gerekir. Ayrıca sineğin sonbahardaki yoğun zararını önlemek için erken hasat yapılmalıdır.

3.2. Biyolojik Mücadele:

Ege ve Akdeniz Bölgelerinde yapılmış çalışmalarda, zeytin sineğinin pek çok parazitoiti ve avcısı saptanmıştır. Ancak bunlar, doğada zararlıyı tek başına kontrol altına alacak yoğunluk ve etkinlikte değildir. Bu yüzden, özellikle yağlık çeşitlerde yapılacak ilaçlamalarda, doğal dengeye daha az zararlı olan preparatlar seçilmelidir.

3.3. Biyoteknolojik Mücadele:

Kitlesel tuzaklama metodu kullanılarak zeytin sineği ile başarılı bir şekilde mücadele etmek mümkün olmaktadır. Zeytin sineğine karşı ülkemizde ruhsat alan tuzak bulunmaktadır. Kitlesel tuzaklama sistemlerinin, ilaçlamalarla kombine edilmesi ile ilaçlama sayısının azaltılması mümkündür.

Ergin artışlarının belirlenmesi amacıyla, içinde %2 diamonyum fosfat eriyiği olan McPhail tuzaklar ile Vertikal sarı yapışkan feromon tuzaklar kullanılmaktadır.

3.4. Kimyasal Mücadele:

Ergin çıkış zamanları iklim, toprak karakteri, çeşit vb. gibi etkenlere bağlı olarak değişmeler göstermektedir. Bölge farklılıkları dikkate alınarak, örnekleme yöntemlerinde belirtildiği şekilde ve meyvelerin yumurta koyma olgunluğuna geldiği dönemde vuruk sayımları yapılarak, yeterli vuruk ve tuzaklarda yakalanan zeytin sineği ergin artışlarının saptanması halinde ilaçlamaya geçilmelidir.

Yapılan sayımlar sonucu, salamuralık çeşitlerde %1 vuruk, yağlık çeşitlerde ise %6-8 vuruk saptandığında, yer aletleri ile zehirli yem kısmi ilaçlaması veya kaplama ilaçlama yapılmalıdır.

Kaynak: Bu yazı, TC Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Manisa İl Müdürlüğü'nün "Zeytin Yetiştiriciliği" (Ağustos 2008) kitabından alınmıştır.



Facebook'ta Desteğinizi Bekliyoruz!

Detaylı Arama

Yorumlar

Yorum Ekle
 
Henüz bir yorum yapılmamış!


Tanıtılan Ürünlerden Seçmeler :


Popüler Etiketler


ZEYTİN PORTALI


Zeytin Portalı'ndaki yeni yazılar e-posta adresinize gelsin ister misiniz? Üye Olun yeni yazıları size gönderelim! ×