Çanakkale-İzmir karayolu üzerinde Küçükkuyu kasabasının girişinde yer alan Adatepe Zeytinyağı Müzesi, modern müzecilik anlayışı gereği olarak düzenlenmiş ve Türkiye'nin gelişen kültür turizmi için özgün bir örnek teşkil etmektedir.
Zeytin ve zeytinyağının kültürü o kadar derinlere iniyor ki, yazılmış tüm kutsal kitaplarda çeşitli şekillerde ifadesini buluyor. Ülkemizde bu kadar eski ve köklü bir kültürü olmasına karşın, bu ürüne ilişkin yazılı ve görsel malzemelerin yok denecek kadar az olması, Adatepe Zeytinyağı Müzesinin doğuşuna gerekçe olmuş. Küçükkuyu'daki tarihi sabunhane binası restore edilerek, bir yandan kuru baskı tarzında zeytinyağı üretimine devam edilirken, öte yandan civar köylerden toplanmış zeytin, zeytinyağı ve sabun üretimine ilişkin çeşitli araç -gereç ve aksesuarlar fabrika binasında sergilenmeye başlamış.
Adatepe Zeytinyağı Müzesi ve müzeyi işleten Adatepe Zeytinyağı, Mahmut Ş. Boynudelik, Erhan Şengel, Haluk Yurtkuran, Zerrin İren Boynudelik, Serdağ Yurtkuran ve Müfit Erkarakaş tarafından kurulmuş. Bu ekip, hijyenik ve taş baskıda geleneksel olarak üretim yapan Adatepe Zeytinyağı'nı bugünlere getirirken, Mayıs 2009'da bu ekibe, hikayenin baştan bugüne tüm evrimine şahit olan Mustafa Çakılcıoğlu eklenmiş. ODTÜ'den elektrik mühendisi olarak mezun olan Çakılcıoğlu, uzun yıllar profesyonel kariyerine devam ettikten sonra, emekliliğiyle birlikte hem ortak hem de işletme müdürü olarak Adatepe'ye katılmış. Kendisiyle müzecilikten zeytinyağına, ticaretten uluslarası piyasalara uzanan keyifli bir sohbet gerçekleştirdik.
Zeytin Portalı - Adatepe Zeytinyağı'nın macerası kaç yılında başladı?
Mustafa Çakılcıoğlu - Yaklaşık 14-15 yıl önce. Mahmut Boynudelik, Haluk Yurtkuran, Erhan Şengel’le başlıyor zeytinyağı üretimi. Önce burada bir iki zeytinlik alıyorlar. Daha sonra o zeytinlikleri profesyonel hale dönüştürüyorlar. Sonra bir müze kurma fikri oluşuyor. Erhan, reklamcı arkadaşımız, o biraz daha görsel öğelere önem veriyor. Sonra bugün hem müzeyi hem de fabrikayı barındıran işte bu bina bulunuyor (Eliyle taş binayı gösteriyor). Bu bina eski bir sabun fabrikası.
Zeytin Portalı - Binanın tamamı orijinal mi?
Mustafa Çakılcıoğlu - Orijinal. Yani bir iki tadilat geçirmiştir tabi. 40’lı senelerin ortalarında yapılmış bu bina. Bir müddet sabun fabrikası olarak kullanılmış, sonrasında da düğün salonu olmuş. Bir dönem alt katı sinema salonu olarak kullanılmış. Bizimkiler aldığında marangozhaneymiş burası. İzbe bir görünümü varmış. Bu haline getirildi sonra. Aslına uygun olarak yapıldı tabii ki.
Zeytin Portalı - Şu andaki görüntüsü çok güzel gerçekten. Hasat döneminde, fabrikanın ve bahçenin sakin görüntüsünden eser kalmıyordur herhalde.
Mustafa Çakılcıoğlu - Evet, haklısınız. Hasat edilen zeytinler bahçeye indiriliyor. Müzeye ait eşyalar biraz toplanıyor. Buraya indiriliyor. Yıkama da burada yapılıyor. Butik üretim yaptığımızdan, zaten bizim öyle muazzam bir üretimimiz yok.
Zeytin Portalı - Kaç ton mesela bu sene?
Mustafa Çakılcıoğlu - Bu sene 70-80 ton kadar işlendi. Tabi 300 tona kadar işlendiği oluyor.
Zeytin Portalı - Yaklaşık 15-16 ton civarı yağ…
Mustafa Çakılcıoğlu - 1’e 5 evet… Bu sene çok zeytin olmadı zaten. Yani bizimkiler daha doğrusu çok fazla zeytin almamışlar. Kendi zeytinliklerimizden de çok fazla ürün çıkmadı.
Zeytin Portalı - Kurak geçti geçen sene biraz da…
Mustafa Çakılcıoğlu - Bizim şimdi şöyle… Mahmut (Boynudelik)’un da artık bu konuda bir uzmanlığı var. Bu senenin rekoltesinden elde edilen yağ 0,7 asit. Zaten her dolum öncesi yaptırıyoruz bu ölçümleri. 0.7 asit oldukça iyi bir derece. Kısıtlı tutulmuş bu sene üretim. Bu sene ihracat da çok olmadı. Talep de olmadığı için hani çok da zorlamadık.
Zeytin Portalı - Ama önümüzdeki sezon iyi bekleniyor. Edremit’te dolu yağdı geçenlerde… Sizi etkilemedi mi?
Mustafa Çakılcıoğlu - Burada şimdi çok enteresan… Ayvalık’a yağdı. Duyduk Edremit’e yağdı. Buraya yağmadı. Buraya rüzgarı geldi sadece. Sizin o anlattığınız durum olmadı. Altınoluk’tan buraya yağmadı ama Ayvacık’a yağmış. Bu ortası böyle boş kalmış.
Zeytin Portalı - Özellikle geçen senenin birkaç katı mahsul bekleyenler var ama geçen sene de taban yapmıştı her şey.
Mustafa Çakılcıoğlu - Tarlalar kötü… Hepsine bakılacak tabi…
Zeytin Portalı - Siz zeytinliklerinizin düzenli bakımını yapıyor musunuz? Zeytinlikler hep dik yamaçlarda gördüğümüz kadarıyla.